Je opent de vaatwasser en ziet ineens zwarte puntjes langs de rubbers, een groenachtige aanslag in een hoek of een donkere laag rond het filter. Misschien ruikt de vaatwasser bovendien muf wanneer je de deur opent. De kans is groot dat je te maken hebt met schimmel in de vaatwasser. Dat klinkt misschien vreemd voor een apparaat dat regelmatig met heet water en vaatwasmiddel werkt, maar schimmelvorming in een vaatwasser komt wel degelijk voor.
Vooral vocht, warmte, etensresten en onvoldoende ventilatie vormen samen ideale omstandigheden voor schimmels. Het probleem ontstaat daarom regelmatig wanneer een vaatwasser langere tijd niet wordt gebruikt, maar ook bij dagelijks gebruik kan vaatwasser schimmel ontstaan.
Gelukkig kun je schimmel meestal zelf verwijderen. Belangrijk is wel dat je niet alleen de zichtbare plekken schoonmaakt, maar ook probeert te achterhalen waarom de schimmel is ontstaan. Zo voorkom je dat het probleem binnen enkele weken terugkeert.
Hoe ontstaat schimmel in een vaatwasser?
Een vaatwasser is eigenlijk een behoorlijk aantrekkelijke omgeving voor schimmels. Na een wasprogramma blijft er bijna altijd een bepaalde hoeveelheid vocht achter. Tegelijkertijd kunnen kleine voedselresten en vet zich ophopen in het filter, langs de deurrubbers, onderin de machine en op andere moeilijk bereikbare plaatsen.
Schimmels hebben vooral behoefte aan vocht en organisch materiaal. Wanneer een vaatwasser regelmatig gesloten blijft terwijl de binnenkant nog vochtig is, kunnen schimmelsporen zich gemakkelijker ontwikkelen.
Veel voorkomende oorzaken van schimmel in de vaatwasser zijn:
- etensresten die achterblijven in het filter;
- vetophopingen in de machine;
- vocht dat na het programma niet goed kan verdampen;
- een vaatwasserdeur die altijd volledig gesloten wordt;
- langdurig wassen op relatief lage temperaturen;
- een verstopt of sterk vervuild filter;
- vervuilde deurrubbers;
- stilstaand water onderin de vaatwasser;
- een afvoerprobleem;
- langdurige stilstand, bijvoorbeeld tijdens een vakantie.
Een beetje aanslag betekent overigens niet automatisch dat het schimmel is. Vet, kalk en voedselresten kunnen eveneens donkere of verkleurde plekken veroorzaken. Schimmel herken je vaak aan zwarte, donkere, groene of soms rozeachtige plekjes in combinatie met een muffe geur.
Waar zit schimmel in de vaatwasser meestal?
Controleer bij een vermoeden van schimmel niet alleen de bodem van het apparaat. Juist op plaatsen die tijdens het normale vaatwasprogramma minder intensief worden gereinigd, kan vervuiling ontstaan.
Begin bijvoorbeeld bij de rubberen afdichting rondom de deur. Trek plooien voorzichtig iets uit elkaar en kijk of hier zwarte puntjes of aanslag aanwezig zijn. Controleer vervolgens het filter en het gedeelte daaronder.
Andere plekken waarop je moet letten zijn de randen en scharnieren van de deur, de sproeiarmen, het zeefgedeelte, het doseerbakje en moeilijk bereikbare hoeken van de kuip. Vergeet ook de onderzijde en randen van de vaatwasserdeur niet. Deze delen worden tijdens een normaal programma niet altijd volledig schoongespoeld.
Is schimmel in de vaatwasser gevaarlijk?
Schimmel hoort niet thuis op een plek waar je servies, bestek, glazen en keukengerei schoonmaakt. Wanneer je schimmel aantreft, is het daarom verstandig de vaatwasser eerst grondig te reinigen voordat je hem weer normaal gebruikt.
Je hoeft een vaatwasser met enkele schimmelplekjes meestal niet direct te vervangen. In veel gevallen gaat het om een onderhoudsprobleem dat goed kan worden opgelost door het apparaat grondig schoon te maken.
Wanneer schimmel echter steeds opnieuw verschijnt, is verder onderzoek verstandig. Mogelijk blijft er ergens water staan, wordt het afvalwater onvoldoende afgevoerd of bevindt zich vervuiling op een plaats die je tijdens normaal onderhoud niet bereikt.
Schimmel in vaatwasser verwijderen: zo pak je het aan
Wil je schimmel in vaatwasser effectief aanpakken, beperk je dan niet tot het afvegen van de zwarte plekjes. Geef de complete machine een grondige schoonmaakbeurt.
1. Maak de vaatwasser helemaal leeg
Haal alle borden, glazen, pannen, bestek en losse accessoires uit de machine. Verwijder indien mogelijk ook de rekken wanneer je daardoor gemakkelijker bij de binnenzijde kunt.
Het regelmatig en op de juiste manier leegmaken van de vaatwasser helpt bovendien om vocht sneller te laten ontsnappen en voorkomt dat natte vaat onnodig lang in een afgesloten machine blijft staan.
2. Verwijder en reinig het filter
Het filter is een van de belangrijkste plaatsen om te controleren. Hier komen voedselresten, vet en ander vuil terecht.
Verwijder het filter volgens de instructies van de fabrikant. Spoel het af onder warm stromend water en gebruik eventueel een zachte afwasborstel om vastzittend vuil te verwijderen. Controleer ook het gedeelte waarin het filter geplaatst wordt.
Blijft hier vuil of organisch materiaal achter, dan kan dat opnieuw een voedingsbodem voor micro-organismen vormen.
3. Maak de rubbers zorgvuldig schoon
Bij schimmel vaatwasser zijn de rubbers rondom de deur vaak een probleemgebied. Vooral in plooien en hoekjes kan vocht lang aanwezig blijven.
Gebruik een zachte doek of borstel en een geschikt reinigingsmiddel. Werk voorzichtig zodat je het rubber niet beschadigt. Besteed extra aandacht aan donkere puntjes en moeilijk bereikbare naden.
Controleer tegelijkertijd of het rubber nog in goede staat verkeert. Uitgedroogde, gescheurde of loszittende rubbers kunnen ervoor zorgen dat vuil en vocht zich gemakkelijker ophopen.
4. Reinig de randen en binnenzijde van de deur
De binnenzijde van de kuip wordt tijdens een vaatwasprogramma uitgebreid gespoeld, maar voor de randen van de deur geldt dat niet altijd. Juist daar kunnen vet en vuil zich ophopen.
Maak daarom de volledige binnenrand van de deur schoon. Vergeet de onderkant, scharnieren en gedeelten rondom het doseerbakje niet.
5. Controleer de sproeiarmen
Haal de sproeiarmen los wanneer het model vaatwasser dit eenvoudig toestaat. Controleer vervolgens of de kleine openingen vrij zijn.
Voedseldeeltjes en kalkaanslag kunnen de gaatjes gedeeltelijk afsluiten. Hierdoor wordt het water minder goed verdeeld, waardoor bepaalde delen van de vaatwasser minder intensief worden gereinigd.
6. Controleer of er water onderin blijft staan
Een kleine hoeveelheid water op bepaalde plaatsen kan afhankelijk van het model normaal zijn. Een duidelijke plas stilstaand of sterk vervuild water is echter een reden om verder te kijken.
Controleer het filter en kijk of er geen zichtbare verstopping aanwezig is. Blijft de vaatwasser slecht afpompen, dan kan er een probleem zijn met bijvoorbeeld de afvoer, afvoerslang of pomp.
Bij elektronische storingen kan soms een reset nodig zijn. Hoe dit werkt verschilt per merk en model. Heb je bijvoorbeeld een apparaat van Miele, dan kun je onze aparte uitleg over een Miele vaatwasser resetten raadplegen. Een reset lost uiteraard geen fysieke verstopping of schimmelprobleem op, maar kan bij bepaalde storingen wel onderdeel zijn van de probleemoplossing.
7. Draai daarna een heet reinigingsprogramma
Nadat je vuil en zichtbare schimmel handmatig hebt verwijderd, kun je een lege vaatwasser een heet programma laten draaien.
Gebruik daarvoor bij voorkeur een reinigingsproduct dat volgens de fabrikant geschikt is voor jouw vaatwasser. Volg daarbij de gebruiksaanwijzing van zowel het reinigingsmiddel als het apparaat.
Een intensief programma op hoge temperatuur helpt bij het verwijderen van vet en achtergebleven vervuiling op plaatsen waar je met een doek moeilijk bij kunt komen.
Kun je schimmel in de vaatwasser verwijderen met azijn?
Azijn wordt online regelmatig genoemd als universeel schoonmaakmiddel. Toch is enige voorzichtigheid verstandig. Een vaatwasser bevat verschillende materialen, rubbers en onderdelen die niet allemaal hetzelfde reageren op zure schoonmaakmiddelen.
Controleer daarom eerst de onderhoudsinstructies van de fabrikant voordat je azijn of andere huishoudelijke schoonmaakmiddelen in de vaatwasser gebruikt.
Hetzelfde geldt voor agressieve middelen zoals chloorhoudende producten. Meng schoonmaakmiddelen bovendien nooit met elkaar. Bepaalde combinaties kunnen schadelijke dampen veroorzaken.
Voor een grondige interne reiniging is een speciaal voor vaatwassers ontwikkeld reinigingsproduct meestal de eenvoudigste keuze.
Schimmel in vaatwasser na vakantie: hoe kan dat?
Schimmel in vaatwasser na vakantie is een veelvoorkomend probleem. Je gebruikt de vaatwasser vlak voordat je vertrekt, sluit de deur en komt enkele weken later thuis. Wanneer er vocht, vet of voedselresten zijn achtergebleven, heeft de afgesloten machine lange tijd vochtig gestaan.
Dat kan zorgen voor een muffe geur en schimmelvorming.
Wil je dit bij een volgende vakantie voorkomen? Maak dan voor vertrek het filter schoon en controleer of er geen etensresten in de machine aanwezig zijn. Laat eventueel nog een onderhouds- of heet programma draaien en laat de vaatwasser daarna goed drogen.
Wanneer de fabrikant dit toestaat, kun je de deur tijdens een langere periode van stilstand een klein stukje open laten staan. Hierdoor kan restvocht ontsnappen.
Wat moet je doen als je na vakantie schimmel aantreft?
Heb je na thuiskomst duidelijke schimmelplekken gevonden? Zet dan niet meteen een lading vuile vaat in de machine.
Maak eerst het filter, de rubbers, de deur en andere zichtbare vervuilde onderdelen schoon. Controleer vervolgens of de afvoer normaal functioneert en laat een leeg, heet reinigingsprogramma draaien met een geschikt reinigingsmiddel.
Controleer na afloop opnieuw de rubbers en moeilijk bereikbare hoeken. Zijn de plekken verdwenen en ruikt de machine weer fris, dan kun je hem normaal gebruiken.
Waarom komt de schimmel steeds terug?
Wanneer schimmel in de vaatwasser snel terugkomt nadat je het apparaat uitgebreid hebt schoongemaakt, is waarschijnlijk niet alleen achterstallig onderhoud de oorzaak.
Controleer dan onder andere of:
- het water volledig wordt weggepompt;
- het filter correct is geplaatst;
- de afvoerslang niet verstopt of verkeerd gemonteerd is;
- de sproeiarmen goed ronddraaien;
- de vaatwasser voldoende heet wordt;
- er veel vet of vuil achterblijft;
- de deurrubbers beschadigd zijn;
- de machine na gebruik voldoende kan drogen.
Ruikt de vaatwasser kort na iedere schoonmaakbeurt opnieuw muf, dan kan er bovendien vervuiling dieper in het afvoersysteem aanwezig zijn.
Hoe voorkom je schimmel in de vaatwasser?
Voorkomen is eenvoudiger dan iedere paar maanden hardnekkige zwarte aanslag verwijderen. Goed vaatwasser onderhoud speelt daarbij een belangrijke rol.
Verwijder grove voedselresten voordat je vaat in de machine zet, maar volledig voorspoelen is bij veel moderne vaatwassers niet nodig. Controleer het filter regelmatig en maak het schoon zodra je merkt dat zich vuil ophoopt.
Daarnaast is het verstandig om regelmatig een programma met een hogere temperatuur te gebruiken, zeker wanneer je normaal voornamelijk energiezuinige programma’s draait. Eco-programma’s zijn efficiënt, maar bij veelvuldig gebruik kunnen vet en andere resten zich onder bepaalde omstandigheden gemakkelijker ophopen.
Laat de binnenkant na het programma daarnaast voldoende drogen. Sommige moderne machines openen hiervoor automatisch de deur.
Moet je de vaatwasserdeur open laten staan?
Een klein stukje openen nadat het programma is afgelopen kan helpen om vocht af te voeren. Hierdoor droogt niet alleen de vaat sneller, maar ook de binnenzijde van de machine.
Je hoeft de deur niet voortdurend volledig open te laten staan. Zodra de vaatwasser droog is, kan de deur gewoon weer dicht.
Heb je een model met automatische deuropening, dan regelt de vaatwasser een deel van dit proces zelf.
Hoe vaak moet je een vaatwasser schoonmaken?
Hoe vaak een grondige schoonmaak nodig is, hangt sterk af van het gebruik. Een vaatwasser die dagelijks draait heeft een andere onderhoudsbehoefte dan een apparaat dat slechts één of twee keer per week wordt gebruikt.
Maak het filter in ieder geval regelmatig schoon en controleer tussendoor de rubbers, sproeiarmen en randen van de deur. Een periodieke grondige reiniging voorkomt dat vet, voedselresten en geurtjes zich langzaam opbouwen.
De exacte onderhoudsadviezen verschillen per fabrikant. Raadpleeg daarom ook de handleiding van jouw machine.
Zwarte schimmel op het rubber van de vaatwasser
Zwarte plekjes op het rubber zijn een van de duidelijkste vormen van vaatwasser schimmel. Omdat het rubber niet overal rechtstreeks door het hete spoelwater wordt geraakt, kunnen vocht en vuil hier relatief gemakkelijk achterblijven.
Maak het rubber daarom handmatig schoon en besteed extra aandacht aan plooien. Gebruik geen scherpe voorwerpen om vuil los te krabben. Daarmee kun je de afdichting beschadigen.
Blijven zwarte verkleuringen zichtbaar nadat het rubber volledig is gereinigd, dan kan de verkleuring in het materiaal zijn getrokken. Wanneer het rubber daarnaast beschadigd, poreus of gescheurd is, kan vervanging noodzakelijk zijn.
Kan schimmel betekenen dat de vaatwasser aan vervanging toe is?
Een keer schimmel in vaatwasser betekent absoluut niet dat je onmiddellijk een nieuwe vaatwasser nodig hebt. Vaak is een uitgebreide schoonmaakbeurt voldoende.
Bij een oudere vaatwasser waarbij regelmatig problemen ontstaan met afpompen, verwarmen, lekkages of sterk vervuilde onderdelen kan het wel verstandig zijn om reparatiekosten af te wegen tegen vervanging. In ons artikel over hoe lang een vaatwasser gemiddeld mee gaat lees je meer over de verwachte levensduur en factoren die daarop van invloed zijn.
Schimmel alleen is dus zelden een reden voor vervanging. Terugkerende schimmel in combinatie met technische problemen verdient daarentegen wel extra aandacht.
Veelgestelde vragen over schimmel in de vaatwasser
Kan schimmel in de vaatwasser vanzelf verdwijnen?
Nee. Zelfs wanneer een heet programma een deel van de vervuiling vermindert, moet zichtbare schimmel bij voorkeur handmatig worden verwijderd. Maak daarbij vooral rubbers, filters, randen en andere moeilijk bereikbare onderdelen schoon.
Waarom ruikt mijn vaatwasser muf?
Een muffe geur kan ontstaan door voedselresten, vet, stilstaand water of microbiële groei. Controleer eerst het filter, de afvoer en de deurrubbers en geef de machine vervolgens een grondige onderhoudsbeurt.
Waarom zit er zwarte aanslag op het rubber?
Zwarte aanslag kan schimmel zijn, maar ook een combinatie van vuil, vet en verkleuring. Maak het rubber grondig schoon en kijk of de aanslag verdwijnt. Controleer tegelijkertijd of het rubber nog intact is.
Helpt een heet programma tegen schimmel?
Een heet programma kan een belangrijke aanvulling zijn op het schoonmaken, maar vertrouw hier niet uitsluitend op. Verwijder zichtbare schimmel en vuil eerst handmatig en reinig vervolgens de lege machine met een geschikt programma.
Waarom ontstaat schimmel vooral wanneer de vaatwasser weinig wordt gebruikt?
Een weinig gebruikte vaatwasser kan langdurig vochtig blijven. Wanneer tegelijkertijd voedsel- of vetresten aanwezig zijn en de deur gesloten blijft, ontstaan gunstige omstandigheden voor schimmelvorming.
Hoe voorkom je schimmel tijdens een lange vakantie?
Maak de machine voor vertrek goed schoon, verwijder voedselresten uit het filter en laat de binnenkant drogen. Laat de deur eventueel enigszins open als dit volgens de fabrikant veilig en toegestaan is.
Schimmel in de vaatwasser kun je meestal goed voorkomen
Schimmel in de vaatwasser is vervelend, maar in de meeste gevallen goed op te lossen. De belangrijkste stap is om verder te kijken dan alleen de zichtbare zwarte plekjes. Maak het filter, de deurrubbers, randen, sproeiarmen en binnenzijde zorgvuldig schoon en controleer of afvalwater normaal wordt afgevoerd.
Vervolgens draait het vooral om preventie: laat de vaatwasser voldoende drogen, verwijder regelmatig vuil uit het filter en geef het apparaat periodiek een grondige reinigingsbeurt. Vooral wanneer de machine langere tijd niet wordt gebruikt, zoals tijdens een vakantie, is het verstandig hem schoon en droog achter te laten.
Zo verklein je niet alleen de kans op schimmel in vaatwasser na vakantie, maar voorkom je ook nare geurtjes, vetophopingen en andere problemen. Goed onderhoud draagt uiteindelijk bij aan een schonere vaat én een vaatwasser die zo lang mogelijk probleemloos blijft functioneren.
